Ο Φυσίατρος είναι γιατρός εξειδικευμένος στην Φυσική Ιατρική και Αποκατάσταση
Ιστορική αναδρομή
Η Φυσική Ιατρική και Αποκατάσταση (ΦΙΑπ) είναι μια κύρια και αυτόνομη Ιατρική ειδικότητα, που δημιουργήθηκε και άρχισε να αναπτύσσεται μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω των επιζώντων στρατιωτών με βαριες αναπηρίες οι οποίοι έπρεπε να επανενταχτούν στην κοινωνία.
Στην Αμερική αναπτύχθηκε ραγδαία μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Η ανάγκη ανάπτυξης και κατοχύρωσης της ειδικότητας αυτής προέκυψε μέσα από την εμπειρία της άσκησης της. Έτσι σήμερα ασκείται στα περισσότερα κράτη του κόσμου και εξελίσσεται μέσα από την Ιατρική έρευνα και την ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Στην χώρα μας η επιστήμη αυτή αναπτύχθηκε καθυστερημένα. Από το 1972 γίνεται μια συστηματική προσπάθεια για να μεταφερθεί η διεθνής εμπειρία και εξέλιξη και να εδραιωθεί έτσι στην θέση που της αρμόζει.
Γιατί χρειάζεται
Καθώς:
α) ο πληθυσμός γερνά,
β) οι άνθρωποι επιβιώνουν καταστάσεων που κάποτε ήταν θανατηφόρες και
γ) η ποιότητα ζωής εξελίσσεται σε σημαντικό θέμα,
η Φυσιατρική έρχεται σε πρώτο πλάνο.
Στόχοι και παθήσεις που εξυπηρετεί η ειδικότητα
Επικέντρωση της ειδικότητας είναι η ανάκτηση της λειτουργικότητας του ασθενούς.
Η ειδικότητα εξυπηρετεί όλες τις ηλικιακές ομάδες και θεραπεύει ένα μεγάλο εύρος παθήσεων.
Οι Φυσίατροι θεραπεύουν:
-
Οξύ και χρόνιο πόνο
-
Μυοσκελετικές διαταραχές
-
Μωρά με γεννητικές παραμορφώσεις
-
Ασθενείς μετά από τροχαία
-
Ηλικιωμένους με σπασμένο ισχίο
-
Ανθρώπους με τραυματισμό νωτιαίου μυελού, εγκεφαλικά, ακρωτηριασμούς
-
Σκλήρυνση κατά πλάκας
-
Διαταραχές ούρησης
-
Οστεοπόρωση και οστεοαρθρίτιδα
Αυτές οι παθήσεις απαιτούν χρόνια Αποκατάσταση.
Πως εξετάζουν οι Φυσίατροι
Οι Φυσίατροι χρησιμοποιούν τα ίδια διαγνωστικά εργαλεία με τους άλλους γιατρούς, με την προσθήκη ειδικών τεχνικών όπως:
-
το ηλεκτρομυογράφημα
-
οι ταχύτητες αγωγής νεύρων
-
τα σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά
Οι Φυσίατροι δεν χειρουργούν.
Μπορούν να συνταγογραφήσουν φάρμακα καθώς και βοηθήματα (κηδεμόνες, νάρθηκες, αναπηρικά αμαξίδια κτλ). Χρησιμοποιούν θεραπείες όπως το ζεστό και ψυχρό, ηλεκτροθεραπείες, biofeedback, έλξεις, υπέρηχο και θεραπευτικές ασκήσεις.
Επειδή ο Φυσίατρος ενδιαφέρεται για όλους τους τομείς της Αποκατάστασης (κοινωνικό, ιατρικό, επαγγελματικό), η ποιότητα ζωής των ασθενών βελτιώνεται σε μεγάλο βαθμό.
Τα νέα δεδομένα στην υγεία
Η προσαρμογή των Συστημάτων Υγείας στα νέα δεδομένα δημιουργεί νέες κατευθυντήριες γραμμές, που σκοπό έχουν την ίδρυση Κέντρων Αποκατάστασης.
Η ανάπτυξη τους θα στηριχτεί από τους Φυσιάτρους-Ιατρούς Αποκατάστασης.
Κι επειδή τα προβλήματα των ασθενών που έχει υπό την επίβλεψη του ο Φυσιατρος είναι πολλά και περίπλοκα, απαιτείται η συμμετοχή και άλλων επαγγελματιών Αποκατάστασης, οι οποίοι από κοινού ενεργούντες σαν ομάδα θα επιτύχουν τα καλύτερα αποτελέσματα.
Η Φυσική Ιατρική και Αποκατάσταση αποτελεί μια σύγχρονη και δυναμική ειδικότητα που έχει ως σκοπό την ολιστική αντιμετώπιση του ασθενούς σαν μια ψυχοσωματική κοινωνική οντότητα.
Με ποιους άλλους συνεργάζεται ο Φυσίατρος
Ο Φυσίατρος-Ιατρός Αποκατάστασης προΐσταται μιας ομάδας θεραπευτών όπου μετέχουν:
-
φυσιοθεραπευτές
-
κινησιοθεραπευτές
-
εργοθεραπευτές
-
κλινικοί ψυχολόγοι
-
νοσηλευτές Αποκατάστασης
-
τεχνίτες κατασκευαστές ορθώσεων και προθέσεων κ.α.
Εκτός από αυτήν τη βασική στελέχωση, σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται διαπανεπιστημονική συνεργασία με άλλες ιατρικές ειδικότητες, όπως:
Νευροχειρουργική, Νευρολογική, Ορθοπαιδική, Παθολογική, Καρδιολογική, Ψυχιατρική, Ουρολογική και άλλες, ανάλογα με τα προβλήματα του ασθενούς.
Με τι ασχολείται ο Φυσίατρος ή γιατρός Αποκατάστασης
Η ιδιαιτερότητα του φυσιάτρου συγκριτικά με τις υπόλοιπες ιατρικές ειδικότητες είναι ότι δεν ασχολείται με νόσους αλλά με τον Άνθρωπο.
Ο φυσίατρος οφείλει να αντιμετωπίσει ενδελεχώς τον κάθε ασθενή:
-
Να πάρει ιστορικό (ιατρικό, κοινωνικό, επαγγελματικό)
-
Να εξετάσει όλα τα συστήματα του ασθενούς
Το πρόγραμμα αποκατάστασης μπορεί να περιλαμβάνει:
-
Φυσικοθεραπεία
-
Εργοθεραπεία
-
Υδροθεραπεία
-
Λογοθεραπεία – επανεκπαίδευση κατάποσης
-
Ψυχολογική υποστήριξη ασθενούς και οικογένειας
-
Πρόληψη – αντιμετώπιση επιπλοκών
-
Χορήγηση φαρμάκων για πόνο και σπαστικότητα
-
Επανεκπαίδευση εντέρου & ουροδόχου κύστης
-
Υπόδειξη/συνταγογράφηση ορθώσεων, προσθέσεων, βοηθημάτων βάδισης και καθημερινότητας
-
Υπόδειξη/συνταγογράφηση ειδικού αναπηρικού αμαξιδίου, ορθοστατών
-
Προτάσεις κοινωνικής επανένταξης
-
Επαγγελματικό προσανατολισμό όπου απαιτείται
Αφού καταρτίσει το πρόγραμμα, ο Φυσίατρος:
-
Συντονίζει τους θεραπευτές
-
Παρακολουθεί την εξέλιξη του ασθενούς
-
Δίνει οδηγίες για αλλαγές των θεραπειών
Ακόμα και στους επιμέρους τομείς, οι οδηγίες διαφοροποιούνται ανάλογα με:
-
Την έκφανση και την πορεία της νόσου ή κάκωσης
-
Τις συνυπάρχουσες νόσους
-
Τον σωματότυπο κάθε ανθρώπου
-
Την ψυχολογία, τον τρόπο ζωής και τις ανάγκες του ασθενούς
Οι ασθενείς στην Ελλάδα
Μέχρι τώρα, οι ασθενείς που αντιμετωπίζονται σε κέντρα αποκατάστασης είναι κυρίως μετά από ατυχήματα (κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, κακώσεις νωτιαίου μυελού), καθώς και νευρολογικά περιστατικά (αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, σκλήρυνση κατά πλάκας, μυοπάθειες, εγκεφαλοπάθειες, εκφυλιστικές διαταραχές, εγκεφαλική παράλυση, όγκοι), αλλά και μετά από ορθοπαιδικά χειρουργεία.
Ο Φυσίατρος είναι ο γιατρός που ασχολείται ιδιαίτερα με τον μυοσκελετικό, νευρογενή και νευροπαθητικό πόνο και, με τη βοήθεια θεραπευτών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και τεχνικών βοηθημάτων, στοχεύει να καταστήσει τον ασθενή:
-
Λειτουργικό
-
Ισορροπημένο ψυχολογικά
-
Ικανοποιημένο από τον εαυτό του
-
Ένα θετικό μέλος της κοινωνίας


